top of page
Logo Kasteel Borgharen, Maastricht, sinds 1217

De ridders van Haren: roofridders aan de Maas en de brand van 1318

Foto van schrijver: Ronny
Ronny
10 nov
2 minuten om te lezen

Kasteel Borgharen begon als een stenen toren aan de Maas. Rond het jaar 1200 bouwden de ridders van Haren hem, op een plek waar ze de schepen op de rivier in de gaten konden houden. Waren het roofridders? Een eeuw later waren ze zo machtig geworden dat de Maastrichtenaren er genoeg van hadden. In 1318 ging de burcht in vlammen op.


Een hoeve aan de Maas

Al in 1152 is er sprake van een domeinhoeve in Borgharen. Wie hier het eerste kasteel stichtte, weten we niet. Wel weten we wie er aan het eind van de 12e of het begin van de 13e eeuw een torenburcht bouwde: de ridders van Haren. Waarschijnlijk was het een stenen woontoren.


Impressie van de woontoren van de ridders van Haren aan de Maas, 13e eeuw

Tol of roof: waren het roofridders?

Waarom juist hier? De Maas was een drukke handelsroute. Wie aan de oever een toren had, kon tol heffen van de schepen die langskwamen. Of ze gewoon beroven, zoals roofridders langs de grote rivieren deden. Welke van de twee het was, of allebei, weten we niet zeker.


Tussen Valkenburg en Brabant

Borgharen lag op de grens van machtige buren. In de 13e eeuw breidde de heer van Valkenburg zijn gebied rond Maastricht uit. Volgens de gemeente Maastricht versterkte hij het met kastelen, waaronder Borgharen, Hartelstein en Meerssenhoven.


Borgharen en Itteren vormden oorspronkelijk samen een vrije rijksheerlijkheid. In 1330 werden ze gescheiden: Itteren werd een leen van Valkenburg, Borgharen kwam bij Brabant.


In het archief van het kasteel ligt nog een document uit 1402. Daarin stelt de heer van Haren dat Haren een leen is van Brabant, en niet van het kasteel van Valkenburg. Het noemt ook wijlen Adam van Haren.


De brand van 1318

De ridders van Haren werden te machtig. De Maastrichtenaren vroegen de prins-bisschop van Luik om hulp. In 1318 werd de burcht tot de grond toe afgebrand.


Impressie van Kasteel Borgharen na de herbouw in de 14e eeuw

Herbouwd met het puin

Na 1330 werd het kasteel herbouwd. Op de oude plek kwam een nieuwe toren, met een zware ringmuur eromheen. De onderste laag van die muur bestaat grotendeels uit het puin van de eerste toren. Mogelijk is ook de kelder onder de vestibule nog een restant van de oude burcht. Lees De keuken en de kelders.


Adam van Haren

De familie bleef. Op 6 september 1360 wordt Adam van Haren genoemd in een oorkonde van de Augustijnen van Maastricht, over grond in Haren. Die oorkonde ligt nu in het Historisch Centrum Limburg.


Hun wapen leeft voort

Het wapen van de ridders van Haren zie je nog op twee plekken in het kasteel:



Veelgestelde vragen

Wie bouwde Kasteel Borgharen?

De ridders van Haren, aan het eind van de 12e of het begin van de 13e eeuw.


Waarom werd het kasteel in 1318 verwoest?

De ridders van Haren werden te machtig. De Maastrichtenaren riepen de hulp in van de prins-bisschop, en de burcht werd afgebrand.


Loop door acht eeuwen

Zie de oudste muren van het kasteel tijdens een rondleiding. Lees verder in Willem van der Marck en de torens.


Opmerkingen


bottom of page