Hoeve
De historische hoeve van Kasteel Borgharen vormt een belangrijk onderdeel van het landgoed, met authentieke bouwstijl en karakteristieke elementen die herinneren aan het agrarische verleden.
Philibert van Isendoorn à Blois
1647–1677
In de middeleeuwen waren landbouw en bewoning nog sterk met elkaar verweven. Hooi, graan, vee en andere landbouwactiviteiten bevonden zich rondom het kasteel. Dat veranderde nadat Philibert van Isendoorn à Blois in 1647 Kasteel Borgharen en de bijbehorende heerlijkheid kocht.
Philibert liet het kasteel ingrijpend moderniseren. De landbouwbedrijven werden uit het kasteel verwijderd en kregen een eigen plaats in een grote, hoefijzervormige hoeve. Daarmee ontstond de basis van de historische Kasteelhoeve zoals we die vandaag kennen.
De bouw van de hoeve vond in de jaren daarna plaats en was rond 1658 grotendeels voltooid. In de oude hoeve zijn nog verschillende 17e-eeuwse elementen bewaard gebleven, waaronder schouwen met het jaartal 1657. De hoeve werd het agrarische hart van het landgoed, waar vee werd gehouden, landbouwproducten werden opgeslagen en het omliggende land werd geëxploiteerd.
Raphaël de Selys-Longchamps
1887–1895
Eeuwenlang bleef de hoeve onderdeel van het agrarische landgoed. Een ingrijpende verandering kwam in 1887, toen de 17e-eeuwse voorhof door een grote brand grotendeels verloren ging.
De toenmalige eigenaar, baron Raphaël de Selys-Longchamps, koos ervoor de zwaar beschadigde hoeve niet eenvoudig te herstellen. Een groot deel van de oude bebouwing werd gesloopt en vervangen door een nieuwe boerderij.
De nieuwe hoeve kreeg bewust een indrukwekkend, bijna middeleeuws uiterlijk. Zware poorten en schietgaten geven het complex een versterkt karakter. Achter deze historische uitstraling zat echter een moderne landbouwfunctie. De zichtbare stalen constructies bij de ingang laten die combinatie van oude uitstraling en moderne bouwtechniek nog altijd zien.
In 1895 werden bovendien verschillende agrarische gebouwen toegevoegd daarmee kreeg het hoevecomplex grotendeels de vorm die het vandaag nog herkenbaar maakt.
%20(2017_02_28%2008_59_05%20UTC).jpeg)
Familie Frijns
ca. 20e eeuw – 2003
Na de herbouw bleef de Kasteelhoeve nog lange tijd een agrarisch bedrijf. Hier werkten en woonden boeren en hun gezinnen die verbonden waren aan het landgoed.
Een van de families die met de agrarische geschiedenis van Borgharen verbonden is, is de familie Frijns. In historische en genealogische bronnen komt de naam Frijns veelvuldig voor in Borgharen.
De hoeve was in deze periode geen adellijke woonplaats, maar vooral een boerderij. Er werden koeien en andere dieren gehouden en landbouwgrond van het landgoed werd bewerkt. Het dagelijks leven stond in het teken van het boerenbedrijf: vee verzorgen, land bewerken, oogsten en de producten van het landgoed verwerken en opslaan. De familie Frijns hoort daarmee bij de boeren en bewoners die de hoeve gedurende haar lange agrarische geschiedenis levend hielden.
Ronny Bessems
2003–heden
In 2003 begon een volledig nieuw hoofdstuk. Ronny Bessems en zijn vrouw Amal kochten de sterk vervallen Kasteelhoeve.
Voor Ronny was de plek niet onbekend. Hij groeide op aan de Kasteelstraat, tegenover het kasteelcomplex, en zag vanaf jonge leeftijd hoe het historische landgoed steeds verder achteruitging. De aankoop van de hoeve was zijn eerste grote stap om iets aan het verval van het complex te doen.
De restauratie van de hoeve duurde ongeveer zes jaar. Ronny en Amal brachten het complex terug naar een toestand waarin de historische architectuur opnieuw zichtbaar werd en de gebouwen weer een nieuwe functie konden krijgen.
De restauratie bleef niet onopgemerkt. In 2009 ontving de restauratie van de Kasteelhoeve de Victor de Stuersprijs van de gemeente Maastricht.
