top of page
Logo Kasteel Borgharen, Maastricht, sinds 1217

Het beleg van Maastricht in 1673: d'Artagnan, Vauban en Borgharen

Foto van schrijver: Ronny
Ronny
10 nov
3 minuten om te lezen

In juni 1673 trok een enorm Frans leger op tegen Maastricht. Koning Lodewijk XIV van Frankrijk wilde de vestingstad in handen krijgen. Zijn ingenieur Vauban bedacht een nieuwe manier van belegeren. De beroemde musketier d'Artagnan sneuvelde. En net buiten de stad lag Borgharen, met zijn kasteel, precies op de Franse linie. Dit is het beleg van Maastricht, gezien vanuit Borgharen.


De Hollandse Oorlog

In 1672 viel Frankrijk de Republiek aan. Dat jaar staat bekend als het Rampjaar. De oorlog duurde tot 1678. Maastricht was voor de Fransen een grote hindernis: een sterke vesting aan een oversteek over de Maas, die hun aanvoerroutes bedreigde.


Het beleg van Maastricht in juni 1673

Het beleg duurde ongeveer van 13 tot 30 juni 1673. Het Franse leger stond onder bevel van Lodewijk XIV zelf. Er vochten ook Engelse troepen mee, onder wie de jonge John Churchill, de latere hertog van Marlborough.


Vauban liet zigzaggende loopgraven graven, zodat de soldaten gedekt naar de vestingwerken konden oprukken. Maastricht was het eerste grote beleg waarin hij die methode volledig toepaste. Het werd een voorbeeld voor belegeringen in heel Europa.


Op 30 juni gaf gouverneur Jacques de Fariaux de stad over. De Fransen bleven tot de Vrede van Nijmegen in 1678.


De dood van d'Artagnan

Charles de Batz de Castelmore, beter bekend als d'Artagnan, leidde een van de Franse regimenten. Bij de vestingwerken rond de Tongersepoort werd hij in de keel geraakt door een musketkogel. Hij stierf op 25 juni 1673. In het Aldenhofpark in Maastricht staat sinds 1977 een bronzen standbeeld van hem.


Impressie van Kasteel Borgharen in de 17e eeuw, ten tijde van het beleg van Maastricht

Borgharen op de Franse linie

Om de stad af te sluiten, legden de Fransen een linie in een grote kring rond Maastricht. Op een kaart van het beleg loopt die linie onder meer door 'Haren', waarschijnlijk Borgharen. Het dorp lag dus midden in het Franse belegeringsleger.


Daar zijn sporen van gevonden:


  • Franse soldaten. In 2004 werden aan de Maasoever in Borgharen skeletten van Franse soldaten gevonden, herkenbaar aan hun uniformknopen.

  • Het paardengraf. In 2010 vonden archeologen 67 oorlogspaarden uit de 17e eeuw. Volgens Visit Zuid-Limburg sneuvelden ze in 1673 bij gevechten rond de schipbrug van Borgharen. Lees Het paardengraf van Borgharen.

  • Een kanonskogel. Op het terrein van het kasteel werd ooit een kanonskogel gevonden.


En het kasteel?

In 1673 was Kasteel Borgharen van Philibert van Isendoorn à Blois. Hij had het in 1647 gekocht en zou er in 1677 in de grafkelder worden bijgezet. Lees Mummies in Nederland: de grafkelder van Kasteel Borgharen.


Philibert van Isendoorn à Blois, kasteelheer van Borgharen in 1673

Al eerder: het beleg van 1632

Het was niet de eerste keer dat er bij Borgharen gevochten werd. In 1632 belegerde Frederik Hendrik Maastricht, toen nog in Spaanse handen. Staatse troepen die in Borgharen ingekwartierd lagen, sloegen toen een verrassingsaanval van de Spaanse cavalerie af. Er werd gevochten rond een brug bij Borgharen.


Veelgestelde vragen

Wanneer was het beleg van Maastricht?

Van ongeveer 13 tot 30 juni 1673.


Waar stierf d'Artagnan?

Bij de vestingwerken rond de Tongersepoort in Maastricht, op 25 juni 1673.


Wat had Borgharen met het beleg te maken?

De Franse linie rond de stad liep langs Borgharen. Er zijn Franse soldaten en waarschijnlijk ook oorlogspaarden uit die tijd gevonden.


Zie het zelf

Bezoek het kasteel tijdens een rondleiding, en loop daarna naar het paardengraf. Lees ook Willem van der Marck en de torens.


Opmerkingen


bottom of page